Venedik Cumhuriyeti Tarihi

İtalya yarımadası, Batı Roma İmparatorluğu’nun çöküşünün ardından asırlar boyunca bir birlik sağlayamadı. Günümüzün İtalya sınırları içerisindeki turistik kentler, uzun bir dönem boyunca bağımsız şehir devletleri olarak varlık gösterdiler. Bunlardan en ünlüleri Ceneviz Cumhuriyeti ve Venedik Cumhuriyeti’ydi.

Bu kent devletleri Akdeniz kıyılarında çok önemli limanları mesken tuttular ve ticaretle zenginleştiler. Doğu ile kurdukları yakın münasebet sebebiyle bu iki devlete tarihimizde sıkça rastlarız. Özellikle Cenevizliler, İstanbul’un mimari dokusuna da katkıda bulundular.

Venedikliler Kimdir
Venedik Cumhuriyeti

Venedik Cumhuriyeti Tarihi

Venedik Cumhuriyeti tarihi ile İstanbul’un tarihi birçok yerde kesişiyor. Venedikliler 697 ile 1797 yılları arasında varlığını sürdürmüş olan bir denizci şehir devletiydi. Venedik’i diğer birçok şehir devletlerinden ayıran şey, denizcilikte olduğu kadar ticaretteki başarısıydı.

Venedikliler, İstanbul’a bir ticaret kolonisi olarak Bizans İmparatorluğu döneminde yerleşmişlerdi. Asya’dan gelen tüm ticari metaları Konstantinopolis (İstanbul’un eski ismi) limanından, Avrupa’ya taşımışlardı.

Asya’nın Çin diyarından gelen ipekli kumaşlar ve Hint topraklarından ithal edilen baharatlar, kervanlar ve gemiler ile İstanbul’a taşındı ve oradan da Avrupa limanlarına aktarıldı.

Bu yolla Venedik Kent Devleti inanılmaz boyutta bir ticaret hacmine ulaştı ve zenginleşti. Günümüzde Venedik şehrinin bu kadar güzel olmasının bir sebebi de, Venedik Cumhuriyeti’nin tarihinden kaynaklanır.

1. Venedikliler Kimdir?

Venedikliler, İtalya’da kurulmuş olan bir kent devletinin denizci halkıydı. Denizcilikte çok ileri olan bu ulus, aşağıdaki haritada görüldüğü üzere Doğu Akdeniz’in tüm limanlarına yayılmıştı. Haritada mavi renkle işaretli olan liman kentlerine bakınca, Venediklilerin ne kadar büyük bir etki alanı olduğunu da görüyoruz.

Venedik Cumhuriyeti Haritasi
Venedik Cumhuriyeti Haritası

Venedik’teki Dükalık Sarayı

Venedik Cumhuriyeti, Venedik Dükü tarafından yönetiliyordu. Geçmişte Venedik hükümdarının yaşadığı muhteşem saray, Dükalık Sarayı (Palazzo Ducale) olarak bilinir. Dükalık Sarayı, günümüzde Venedik’in en meşhur yeri olan San Marco Meydanı’nda konumlanıyor. Aynı zamanda Venedik’in en önemli tarihi eserleri arasında gösteriliyor.

Palazzo Ducale

2. İstanbul’da 1204 Latin İstilası

13. Yüzyıl‘ın başında Venedik Dükü olan Enrico Dandolo, koyu bir katolikti. Hristiyanlığın bir diğer mezhebi olan Ortodoksluğa şiddetle karşı olan Dandolo, dördüncü Haçlı seferinde Haçlı Orduları komutanı oldu. Konstantinopolis’e ve Ortodoks Patrikhanesi’ne büyük nefret besleyen Venedik Dükü, IV. Haçlı Seferi sırasında şehri işgal etti ve yakıp yıktı.

blank
İstanbul’da Latin İstilası (1204)

Öyle ki, Konstantinopolis şehrinin en değerli eserlerine el konuldu ve Venedik’e götürüldü. Bunlardan en bilineni ise, orjinalde Sultanahmet Meydanı’nda (Hipodrom) bulunan dört atlı heykelidir. Bu muhteşem bronz heykel, günümüzde Venedik’in San Marco Katedrali’nin müzesinde sergilenir.

Konstantinopolis’in yağmalanması, asırlardır süregelen Katolik ve Ortodoks çekişmesinin de bir sonucuydu. 1054’te Doğu ve Batı Kiliselerinin ayrılması ile başlayan düşmanlık, IV. Haçlı Seferi‘nde savaşa dönüşmüştü.

3. Venedikliler ve Fatih Sultan Mehmet

Venedik Cumhuriyeti ve Osmanlı
Venedik Dükalık Sarayı’ndaki İslam Sergisi

Tarih derslerinde Fatih Sultan Mehmet‘in, İstanbul’un fethini takiben bazı imtiyazlar verdiğini okuruz. İşte bu ticari ayrıcalıklar Venedikliler ve Cenevizliler’e verilmişti.

Zaten Bizans İmparatorluğu döneminden beri şehirde varlık gösteren bu ticaret kolonileri, Osmanlılar döneminde de ticari faaliyetleri aynı şekilde sürdürdüler. Osmanlılar bir anlamda var olan ticaret düzenini bozmak istemediler ve yüklü vergiler almak kaydıyla, devam etmesini sağladılar.

Üstte resmini paylaştığım afiş, 2007 yılında İtalya’ya yaptığım bir seyahatte karşıma çıkmıştı. Osmanlı İmparatorluğu ve Venedik’in tarihinde çok ortak nokta olduğu için, böyle bir sergi düzenlemişler.

4. Rönesans Sanatında Türk Halısı

Venedikliler Anadolu’nun meşhur yörük halılarını da Avrupa’ya pazarladılar. Kayseri, Uşak ve Bergama halıları Avrupa’da büyük takdir gördü.

Türk halı ve kilimleri öylesine yoğun bir şekilde satıldı ve beğenildi ki, Avrupa Rönesans sanatında birçok tabloda kendine yer buldu.

Lorenzo Lotto ve Hans Holbein gibi ünlü ressamlar bazı spesifik halıları seçtiler ve resimlerinde kullandılar. Bugün hala o motifleri taşıyan halılar bu ressamların ismiyle anılır.

Detayları görmek için Google’a “Lotto Carpets” veya “Holbein Carpets” yazabilir ve gelen sonuçları inceleyebilirsiniz. Ben de bu konudan Türk Halılarının Tarihi yazısında daha ayrıntılı bahsetmiştim.

blank
Rönesans Sanatında Türk Halıları

5. Günümüzde Venedik

İşte Venedik, bu muhteşem tarihin mirasçısı olan bir şehir. Bu yüzden İtalya’nın en meşhur turistik noktalarından biri olarak biliniyor. Venedikliler ticaret ile zenginleşirken, başkentlerini süslemeyi ve imar etmeyi ihmal etmemişler. Venedik, tarihten aldığı bu güçle; günümüzün en estetik ve popüler şehirlerinden biri.

Venedik Tarihi
Venedik San Marco Meydanı

Venedikliler ve Venedik Cumhuriyeti Tarihi by Serhat Engül

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *